การลงประชามติว่าด้วยสาธารณรัฐออสเตรเลีย พ.ศ. 2542

หน้าสำหรับผู้แก้ไขที่ออกจากระบบ เรียนรู้เพิ่มเติม

ท่านเห็นชอบการเสนอแก้ไขนี้หรือไม่?'

A proposed law:To alter the Constitution to establish the Commonwealth of Australia as a republic with the Queen and Governor-General being replaced by a President appointed by a two-thirds majority of the members of the Commonwealth Parliament.

Do you approve this proposed alteration?'

การลงประชามติว่าด้วยสาธารณรัฐออสเตรเลีย พ.ศ. 2542 (อังกฤษ: Australian republic referendum, 1999[1]) จัดขึ้นเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 คือการลงประชามติเพื่อหยั่งเสียงของประชาชนต่อการแก้ไขรัฐธรรมนูญแห่งเครือรัฐออสเตรเลียซึ่งประกอบไปด้วยสองคำถาม คำถามแรกเป็นคำถามที่ว่าออสเตรเลียควรเปลี่ยนมาใช้ระบอบสาธารณรัฐ โดยมีประธานาธิบดีที่มาจากการแต่งตั้งโดยรัฐสภาตามรูปแบบการแต่งตั้งสองฝ่าย (bi-partisan appointment model) เป็นประมุขของประเทศหรือไม่ ทั้งนี้รูปแบบดังกล่าวได้รับการเห็นชอบจากสมัชชาร่างรัฐธรรมนูญ (Constitutional Convention) ที่จัดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2541 ณ กรุงแคนเบอร์รา ซึ่งประกอบไปด้วยสมาชิกที่มาจากการแต่งตั้งและการเลือกตั้งอย่างละครึ่ง ส่วนคำถามที่สองถามว่าควรเพิ่มบทนำ (preamble) เข้าไปในรัฐธรรมนูญด้วยหรือไม่ ทั้งนี้โดยทั่วไปแล้วถือว่าคำถามที่สองนั้นมีความสำคัญในเชิงการเมืองน้อยกว่าคำถามแรกเป็นอย่างมาก

ในขณะที่ผลการสำรวจความคิดเห็นของหลายสำนักในช่วงหลายปีบ่งชี้ตรงกันว่าผู้มีสิทธิ์ออกเสียงส่วนมากเห็นชอบแนวทางการเปลี่ยนไปใช้ระบอบสาธารณรัฐ[3] อย่างไรก็ตามผลคะแนนจริงที่ออกมาแสดงให้เห็นถึงความพ้ายแพ้ของฝ่ายสนับสนุนสาธารณรัฐ อันมีสาเหตุมากจากเสียงคัดค้านรุนแรงจากกลุ่มราชาธิปไตยนิยมหลายกลุ่ม และความแตกแยกภายในฝ่ายสาธารณรัฐนิยมในประเด็นวิธีการเลือกประธานาธิบดี

เนื่องจากมาตรา 128 แห่งรัฐธรรมนูญเครือรัฐออสเตรเลียกำหนดไว้ว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญจำเป็นต้องได้รับการเห็นชอบจาก เสียงส่วนมากสองชั้น (double majority) คือเสียงส่วนมากในระดับเขตปกครอง (เห็นชอบมากกว่า 4 แห่ง) และเสียงส่วนมากในระดับผู้มีสิทธิ์ออกเสียง[4] ส่วนคะแนนของผู้มีสิทธิ์ออกเสียงในเขตปกครองที่มีสถานะเป็นดินแดน (เทร์ริทอรี) จะถูกนับในระดับที่สองเท่านั้น (ระดับผู้มีสิทธิ์ออกเสียง)

ในการลงประชามติครั้งนี้มีผู้มาใช้สิทธิ์รวมทั้งสิ้น 11,785,000 คน คิดเป็นร้อยละ 95.10 ของจำนวนผู้มีสิทธิ์ออกเสียงทั้งหมด (12,392,040 คน) ซึ่งในจำนวนนี้ มีคะแนนเสียงที่ถือเป็นโมฆะ (บัตรเสียหรือไม่ลงคะแนนเสียง) ประมาณ 100,000 เสียงหรือร้อยละ 0.9 ของคะแนนเสียงทั้งหมด[1]

ร่างกฎหมาย: แก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อสถาปนาเครือรัฐออสเตรเลียในฐานะสาธารณรัฐ โดยสมเด็จพระราชินีนาถและผู้สำเร็จราชการถูกแทนที่ด้วยประธานาธิบดีซึ่งแต่งตั้งโดยเสียงส่วนมากสองในสามของสมาชิกรัฐสภาเครือรัฐออสเตรเลีย

ท่านเห็นชอบการเสนอแก้ไขนี้หรือไม่

ผลคะแนนที่ได้คือไม่ได้รับการเห็นชอบจากเสียงส่วนมากทั้งในระดับเขตปกครองและระดับผู้มีสิทธิ์ออกเสียง (เสียงสนับสนุนน้อยกว่าเสียงคัดค้าน 1,137,763 คะแนน) ร่างกฎหมายที่เสนอให้แก้ไขรัฐธรรมนูญดังกล่าวจึงถูกตีตกไป

ร่างกฎหมาย: แก้ไขเพื่อเพิ่มบทนำเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของรัฐธรรมนูญ

ท่านเห็นชอบการเสนอแก้ไขนี้หรือไม่

ผลคะแนนที่ได้คือไม่ได้รับการเห็นชอบจากเสียงส่วนมากทั้งในระดับเขตปกครองและระดับผู้มีสิทธิ์ออกเสียง (เสียงสนับสนุนน้อยกว่าเสียงคัดค้าน 2,489,435 คะแนน) ร่างกฎหมายที่เสนอให้แก้ไขรัฐธรรมนูญดังกล่าวจึงถูกตีตกไป